Lateryzacja u dzieci
Rodzice często są zaniepokojenie brakiem wyraźnego ukształtowania się dominującej strony ciała u ich 3 czy 4-letnich pociech. Czy jednak swoista zamienność jest w tym wieku naprawdę czymś niewłaściwym?
Słowo wstępu
Otóż nie! Lateralizacja (ustalenie sprawniejszej strony) jest procesem bardzo skomplikowanym i trwającym do ok. 6 roku życia (niektórzy specjaliści zalecają nawet pomnożyć ten czas przez dwa). W tym wieku dziecko wybiera dominującą stronę, która zyskuje czynnościową przewagę nad drugą. Warto podkreślić, że – za sprawą skrzyżowania dróg nerwowych – wiodąca prym strona jest przeciwstawna względem dominującej półkuli mózgowej.
Lewostronność
W niedalekiej przeszłości leworęczność była uważana za pewną ułomność, z którą należy za wszelką cenę walczyć. Dziś jest już traktowana jako coś normalnego, choć znacznie rzadziej spotykanego od praworęczności. W związku z tym, możemy spotkać szeroki wachlarz produktów przygotowanych specjalnie z myślą o osobach z górującą lewicą.
Jest to szczególnie istotne z tego względu, że przymusowe przestawienie się na prawą rękę mogło wywołać bardzo poważne konsekwencje, takie jak choćby: zaburzenia mowy, trudności z koncentracją, problemy z czytaniem i pisaniem czy lękliwość.
Zaburzenia
Przejmować nie należy się więc tym, która strona naszej pociechy jest tą dominującą, ale brakiem wykształcenia takowej. Możemy mówić wtedy o dwóch podstawowych zaburzeniach – lateryzacji skrzyżowanej i osłabionej.
Pierwsze – np. dominacja lewego oka, obu rąk i prawej nogi – skutkować może dysfunkcjami w sferze koordynacji wzrokowo-ruchowej. Głównymi objawami będą wtedy problemy w pisaniu (opuszczanie linijek, niewłaściwy kształt liter) i czytaniu (pomijanie liter, sylab i wyrazów).
Natomiast lateryzacja osłabiona jest często wynikiem opóźnienia rozwojowego i wiąże się z mniejszą sprawnością ruchową i problemami z orientacją przestrzenną. Często towarzyszy jej oburęczność, która wpływa negatywnie na pamięć, mowę i koncentrację dziecka.
Problemów z lateryzacją nie należy lekceważyć. Pojawiające się w tym aspekcie zaburzenia wymagają zrozumienia i wsparcia opiekunów, pomocy psychologa oraz specjalnie przygotowanych ćwiczeń stymulujących.