Znaczenie dziecięcej „uwagi”
Dziecięca uwaga i wrażliwość są na niezwykle wysokim poziomie. To właśnie dzięki nim, świat postrzegany oczami młodego człowieka jest tak piękny i wyjątkowy. Tę specyficzną uważność można określić jako świadomość aktualnie płynącej chwili, której towarzyszy bogactwo doznań, uczuć i myśli. Zapewne teraz wielu czytelnikom nasuwa się pytanie o jej znaczenie dla codziennego funkcjonowania malucha.
Dzieciństwo współcześnie
Odpowiedź poprzedźmy krótką charakterystyką dziecięcej rzeczywistości XXI wieku. Powszechnie zauważalną tendencją jest stawianie przed maluchami natłoku różnorodnych zadań. Szkoła, dodatkowe kursy, obowiązki domowe – to wszystko jest przyczyną przemęczenia, stresu i strachu przed niespełnieniem oczekiwań rodziców. Dodatkowym obciążeniem jest też coraz większa ekspansja wszelkiego rodzaje gadżetów i nowinek technologicznych. W związku z tym, dzieci bardzo często są rozkojarzone, podenerwowane i zestresowane, co skutkuje charakterystycznymi strategiami realizacji swoich obowiązków. Mogą być to, np. frustrujące i chaotyczne wykonywanie wielu czynności na raz bądź wycofanie i unikanie pracy – głównie ze względu na lęk przed negatywną oceną ze strony innych. Przytłaczające jest również poczucie niezrozumienie, skrywanie przed światem swych prawdziwych uczuć oraz samotność (która wynika głównie z ciągłego Nie mam teraz czasu w wykonaniu rodziców).
Praktyczne znaczenie uważności
Wspomniana wcześniej uważność jej nieocenionym wsparciem w walce z tego rodzaju trudnościami. Pozwala ona bowiem znacznie obniżyć poziom stresu, strachu i wszelkich negatywnych emocji. Wypierają je cierpliwość, wiara we własne możliwości i samoakceptacja. Zyskuje także koncentracja, odporność psychiczna, zdolność zapamiętywania, organizacja pracy oraz równowaga emocjonalna. Niestety, uważność ma to do siebie, że z czasem zanika. Można jednak powstrzymać ten proces poprzez odpowiedni trening.
Jak rozwijać uważność? Kursy i praca w domu
Uważność wspierana jest choćby przez specjalnie przygotowane kursy redukcji stresu czy edukacji emocjonalno-społecznej. Ich podstawowym elementem są ćwiczenia praktyczne, w ramach których dzieci, np. ćwiczą odpowiedni sposób oddychania czy skupiają się na bodźcach zewnętrznych i wrażeniach wypływających z ich własnego ciała. Prowadzący zwracają również uwagę na metody pokojowego rozwiązywania sporów i zachęcają do empatii.
Jednak decydującą rolę w rozwijaniu uważności mają rodzice. Powinni oni zacząć od tego, by być rzeczywiście dobrym przykładem dla swych pociech. Cóż to znaczy? W codziennym galopie znajdźmy czas dla efektywnego odpoczynku i wspólnych aktywności z dzieckiem. Warto pokazać mu, że jesteśmy osobą zrelaksowaną, uśmiechniętą i pełną energii. Pomoże nam w tym odpowiednia dawka snu, właściwa dieta i aktywny tryb życia. Dążmy do poznania samych siebie, dzięki czemu łatwiej nam będzie zrozumieć potrzeby naszych maluchów i właściwie na nie odpowiedzieć. Warto też praktykować wspólne ćwiczenia uważności, takie jak wsłuchiwanie się w dźwięki otoczenia, rozmowa o przeżyciach dnia minionego czy wnikliwa obserwacja wybranego obiektu. W przypadku pierwszej i trzeciej aktywności niezbędny będzie dialog, którego celem jest porównanie wyników i wrażeń.