Odruchy pierwotne niewygaszone i niezintegrowane
Dzieci w wieku 6-7 lat idą do pierwszej klasy. Czy są gotowe? Zazwyczaj dopiero po pierwszy półroczu ujawniają się problemy. Krótki czas koncentracji, siedzą poskręcane w ławce, przepisują z błędami z tablicy, piszą z trudnością, bardzo powoli czytają, mają zły chwyt pisarski. Dlaczego tak się dzieje? Okazuje się, że za niedojrzałość neuromotoryczną odpowiedzialne są niewygaszone i niezintegrowane odruchy pierwotne.
Odruchy pierwotne zaczynają kształtować się już w życiu płodowym. Są bardzo ważne podczas porodu. Kiedy dziecko pokonuje kamienie milowe – zaczyna podnosić głowę, wyciągać rączki do zabawki, obracać się, przekręcać, siadać samodzielnie, stawać, raczkować, stać samodzielnie i chodzić, odruchy wygaszają się i integrują, czyli około 12 miesiąca życia. Niestety może zdarzyć się tak, że pomimo przejścia wszystkich kamieni milowych nasz układ nerwowy nie jest dostatecznie dojrzały. Wpływ na to może mieć stres w ciąży, przyjmowane w ciąży antybiotyki, alkohol, narkotyki, przebywanie w okresie ciąży w środowisku zanieczyszczonym ołowiem, trudny poród, cesarskie cięcie, niedotlenienie okołoporodowe, niska waga urodzeniowa.
W jaki sposób objawia się niepełne wygaszenie i zintegrowanie poszczególnych odruchów?
Odruch MORO – przesadne reakcje na zaskoczenie, nadwrażliwości (słuch, wzrok, dotyk), trudności z odróżnianiem figury od tła.
Odruch TOB (Toniczny Odruch Błędnikowy) – słaba równowaga, zła postawa ciała, chodzenie na placach, problem z kontrolą ruchów oczu, choroba lokomocyjna.
Odruch chwytny dłoni – słaba zręczność manualna, nieprawidłowy chwyt pisarski, nieprawidłowe napięcie ręki podczas pisania, nadwrażliwość dotykowa w obrębie dłoni, opóźniony rozwój mowy.
Odruch ATOS (Asymetryczny Toniczny Odruch Szyjny) – brak izolacji ruchów głowy od ruchów ręki, problem ze stabilizacją pola widzenia, kłopoty z przekraczaniem linii środkowej ciała, brak ustalonej lateralizacji lub skrzyżowana lateralizacja.
Odruch STOS (Symetryczny Toniczny Odruch Szyjny) – brak izolacji górnej części ciała od dolnej, brak pionowych ruchów oczu, zaburzona koordynacja oko-ręka, problem z nauką pływania, siad „W”.
Jeśli zauważymy problemy szkolne lub przedszkolne u naszych dzieci, możemy zgłosić się do terapeuty integracji sensorycznej, który przeszedł szkolenie ze wspomagania rozwoju dzieci ze specyficznymi trudnościami w nauce wg integracji odruchów dr Sally Goddard. Dziecko zostanie zdiagnozowane i jeśli faktycznie są wskazania, rozpocznie terapię.
Marta Kaczmarek
Terapeuta i Diagnosta Integracji Sensorycznej