Diagnoza logopedyczna

Główny cel diagnozy logopedycznej stanowi wykazanie:

• które z głosek wykonywane są nieprawidłowo,
• co jest przyczyną danych wad wymowy,
• jak wada wpływa na proces codziennej komunikacji,
• jakie skutki wywołuje to zaburzenie,
• jak problem wpływa na funkcjonowanie pacjenta.

Pierwszym etapem diagnozy logopedycznej jest wywiad.
Wbrew pozorom, jest to bardzo istotny element całej procedury. Logopeda zadaje rodzicom pytania na temat:

• rozwoju psychoruchowego dziecka,
• przebiegu rozwoju mowy,
• sposobu karmienia dziecka,
• częstotliwości chorób (szczególnie infekcji górnych dróg oddechowych),
• chorób matki w czasie ciąży,
• przebiegu ciąży i porodu,
• obecności wad wymowy w rodzinie,
• wizyt u innego specjalisty.

Uzyskane w ten sposób informacje są niezwykle pomocne w określeniu źródeł wad wymowy i przygotowaniu efektywnej terapii.

Drugą fazę diagnozy stanowi badanie mowy.
Logopeda zaczyna od przeprowadzenia krótkiej rozmowy z dzieckiem. W jej trakcie może zapytać o hobby, upodobania względem zabawek czy książek. Dzięki temu szybko i precyzyjnie określi poziom zasobność słownictwa czy umiejętności nawiązywania kontaktów, formułowania wypowiedzi oraz wypowiadania swych myśli.
Z pomocą specjalnie przygotowanych obrazków, logopeda przeprowadzi test, którego wyniki pozwolą bliżej zapoznać się z artykulacją dziecka. Dobrano je w taki sposób, aby malec – nazywając je – spotkał się z odpowiednimi głoskami na wszystkich pozycjach wyrazu.

Kolejnym krokiem jest badanie rozumienia, polegające na weryfikacji – czy dziecko zna znaczenie pojedynczych wyrazów i poleceń o różnym stopniu złożoności.

Dalej, logopeda przeprowadza badanie pisania i czytania. Dotyczy ono dzieci w wieku szkolnym i skupia się na zweryfikowaniu czy wada wymowy nie oddziałuje na pisanie ze słuchu, czytanie na głos czy czytanie ze zrozumieniem.

Następnym etapem diagnozy są badania uzupełniające. W zależności od rodzaju zaburzenia mogą one dotyczyć:

• aparatu artykulacyjnego,
• funkcji połykowej i oddechowej,
• słuchu oraz słuchu fonetycznego,
• pamięci słuchowej,
• kinestezji mowy (właściwe ułożenie narządów mowy względem konkretnych głosek),
• płynności i prozodii mowy (akcentu, rytmu, melodii),
• emisji głosu,
• oceny funkcji głosowej.

Ostatnią, lecz bardzo ważną fazę diagnozy logopedycznej stanowi obserwacja.
Dzięki niej logopeda zdobywa wiele istotnych informacji na temat potencjału, postawy i charakterystyki pacjenta.